Motosiklet pazarı son 25 yılda gaza bastı: İki teker üstünde 7 kat büyüme

Türkiye’de motorlu taşıt par­kı, son çeyrek asırda güçlü bir büyümeyi de beraberin­de getirdi. Bu büyüme sadece ni­celiksel olarak olmadı. Şehirleş­me modellerinin, sosyo-ekonomik kültürün ve tüketici alışkanlıkla­rının büyük bir yapısal değişimine neden oldu. Bu durum Türkiye İs­tatistik Kurumu (TÜİK) verileri­ne de yansıdı. TÜİK’e göre, 2002- 2026 yılları arasında trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı 8 milyon 655 bin 170 adetten 34 milyon 545 bin 132 adede yükseldi. Böylece toplam park yüzde 299 büyüyerek dört katına çıktı. Otomobil sayısı 4 milyon 600 binden 17 milyon 867 bine, kamyonet sayısı 875 binden 4 milyon 984 bine ulaştı. 2002’de 1 milyon 47 bin 907 adet olan moto­siklet sayısı 2026’da 7 milyon 436 bin 710’a kadar çıktı. Yüzde 610’luk artışla, motosiklet parkı 25 yılda 7,1 kat büyüdü.

5 araçtan biri motosiklet

2002’de her 100 taşıttan yakla­şık 12’si motosikletken, 2026’da bu oran yüzde 21,5’e çıktı. Bugün Tür­kiye’de trafiğe kayıtlı her beş araç­tan biri motosiklet olarak kayıtlara geçti. Otomobilin toplam içindeki payı aynı dönemde yüzde 53,1’den yüzde 51,7’ye gerilerken, kamyone­tin payı yüzde 10,1’den yüzde 14,4’e yükseldi. Motorlu kara taşıtları ve­rilerine göre, toplam park otomobil merkezli görünümünü korudu.

Yollardaki iki teker sayısı 7,4 milyonu aştı

Son dönemde motosiklette ya­şanan artışın en büyük neden­leri arasında büyüyen kurye tra­fiği gösteriliyor. Bunun yanın­da büyükşehirlerde yaşamın gittikçe zorlaşmasıyla birlikte, iki tekere talep artıyor. Bunun arka­sında hem kolay ulaşım hem de fi­yat avantajı yatıyor. Otomobil fi­yatlarının ve finansman maliyet­lerinin yükseldiği dönemlerde motosiklet, özellikle kent içi kı­sa mesafelerde daha erişilebilir bir mobilite aracı olarak öne çı­kıyor. Veriler bu dönüşümün son yıllarda keskinleştiğine işaret et­ti. Motosiklet sayısı 2022’de 4,1 milyon iken 2023’te 5 milyonu aş­tı. 2024’te 6,2 milyona, 2025’te 7,1 milyona çıktı. 2026 Haziran itiba­rıyla sayı 7,4 milyona ulaşmış du­rumda. Böylece yalnızca 2022- 2026 arasında parka yaklaşık 3,3 milyon motosiklet eklendi. 2002- 2026 döneminde otomobil sayısı yüzde 288, kamyonet sayısı yüzde 469, özel amaçlı taşıt sayısı yüz­de 393 artarken minibüsteki bü­yüme yüzde 125, traktörde yüzde 97, kamyonda yüzde 85 ve otobüs­te yüzde 81 düzeyinde kaldı. Mo­tosiklet yüzde 610 ile açık ara li­der oldu. Kamyonet parkındaki 5,7 katlık büyüme de KOBİ’ler, şehir içi lojistik, servis ve dağıtım faali­yetleriyle öne çıktı.

Motosiklet parkının seyrine ba­kıldığında, 2002-2010 arasında sa­yı yaklaşık 1,3 milyon adet artarak 2,4 milyona yaklaştı. 2010-2020 döneminde artış daha sınırlı kal­dı. Ancak büyüme devam ederek 3,5 milyon adet seviyesine ulaştı. Asıl kırılma pandemi son­rası 2020’de yaşandı. Dört yılı aşkın süre­de motosiklet sayı­sı iki katın üzerine çıktı. Motosikle­tin toplam taşıt par­kındaki payı yüz­de 20’yi aş­tı. Satış, ba­kım, yedek parça, ekip­man, sigorta ve finansman alanlarında genişleyen bir ekosis­tem de oluş­tu.

Benzinlinin payı yıllar sonra dizele yaklaştı

TÜİK’in yakıt türü tablosu, otomobil parkında da uzun soluklu bir dönüşüme işaret etti. 2004’te otomobillerin yüzde 75,2’si benzinliydi. Bu oran 2019’da yüzde 24,2’ye kadar geriledikten sonra yeniden yükselişe geçti ve 2026’da yüzde 31’e ulaştı. Dizelin payı 2004’te yüzde 4,7 iken 2020’de yüzde 38,3 ile zirveye çıktı; ardından gerileyerek 2026’da yüzde 32,1’e indi. LPG ise 2013’te yüzde 41,5 ile en yüksek payına ulaştıktan sonra kademeli olarak yüzde 29,4’e çekildi. Son yılların asıl yeni hikâyesi hibrit ve elektrikli otomobiller. Hibritlerin park içindeki payı 2019’da yalnızca yüzde 0,1 iken 2026’da yüzde 4,7’ye çıkarak 846 bin 813’e ulaştı. Elektrikli otomobillerin payı 2022’de yüzde 0,1 düzeyindeyken 2026’da yüzde 2,5’e, araç sayısı ise 445 bin 939’a yükseldi. Hibrit ve elektrikli otomobillerin toplamı böylece 1,3 milyon adede yaklaştı. Buna rağmen mevcut parkın dönüşümü yeni araç satışlarından daha yavaş ilerledi. 17,9 milyonluk otomobil parkında benzin, dizel ve LPG’li araçlar hâlâ toplamın yüzde 92,5’ini oluşturuyor.

İkinci el araç pazarı 5 milyonu geçti

TÜİK verileri ikinci el araç pazarının grafiğini de ortaya koydu. 2026’nın Ocak-Haziran döneminde toplam 5 milyon 119 bin 263 taşıt el değiştirdi. 2025’in aynı döneminde bu sayı 5 milyon 154 bin 601’di. Yıllık bazda yüzde 0,7’lik sınırlı gerileme yaşansa da hacim 5 milyonun üzerinde kaldı. İlk altı ayda her ay ortalama yaklaşık 853 bin araç devredildi. İlk altı ayda 3 milyon 453 bin 110 otomobil el değiştirirken, otomobilin toplam devirler içindeki payı yüzde 67,5 oldu. Kamyonette 767 bin 523, motosiklette 526 bin 809, traktörde 154 bin 218 devir gerçekleşti. Otomobil devirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,7, kamyonet devirleri yüzde 0,8 gerilerken motosiklet devirleri yüzde 0,4 arttı. Motosiklet hem taşıt parkında hem de ikinci el işlemlerinde pozitif ayrıştı. Ocakta devir sayısı yüzde 1,8, şubatta yüzde 5,8 ve martta yüzde 6,1 arttı. Nisanda yüzde 3,9 düşen pazar, mayısta yüzde 21,7 daraldı. Haziranda ise yüzde 12,1’lik güçlü artışla 941 bin 964 işleme ulaşıldı.

Lojistik segmenti büyümenin oldukça gerisinde

Verilere göre, otobüs (%81) ve kamyon (%85) gibi toplu taşıma ve ağır lojistik segmentleri, pazar büyümesinin oldukça gerisinde kaldı. Türkiye’de motorlu taşıt pazarı büyümeye devam ederken büyümenin merkezi giderek çeşitleniyor. Otomobil hâlâ en büyük kategori, fakat motosiklet 7,4 milyonluk parkı ve yüzde 610’luk uzun dönem artışıyla artık yan bir pazar değil. İkinci elde 5,1 milyonluk yarıyıl hacmi, mevcut araç stokunun büyük, satışların ise canlı olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki dönemde faiz, gelir artışı, akaryakıt maliyetleri ve düzenlemeler satış hızını belirleyecek.