“`html
İran devlet kanalları, Ayetullah Ali Hamaney’in 28 Şubat 2026 tarihinde gerçekleşen ABD-İsrail ortak saldırısında hayatını kaybettiğini 1 Mart 2026 tarihinde açıkladı.
İran hükümeti, ulusal yas ilan ettiklerini ve kamu kurumlarının 7 gün boyunca kapalı kalacağını bildirdi.
İran Devrim Muhafızları, Hamaney’in ölümünden sonra İsrail’e ve bölgede bulunan ABD askeri üslerine “kısa sürede” misilleme saldırıları yapılacağını duyurdu.
Dünyadan Hamaney’in öldürülmesiyle ilgili çeşitli tepkiler geldi.
Trump’tan İran halkına mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya aracılığıyla Hamaney’in ölümünü “İran halkının ülkelerini geri almak için büyük bir fırsat” olarak nitelendirdi. Bu durumun İranlılar ve Amerikalılar için “adalet” teşkil ettiğini belirtti.
Trump, bunun İran için önemli bir şans olduğunu ve İslam Devrim Muhafızları’nın büyük bir kısmının artık savaş istemediğini ifade etti.
Devrim Muhafızları’nın açıklaması sonrasında kendilerine doğrudan tehditte bulunan Trump, olası saldırılara karşı sert bir yanıt verileceğini kaydetti.
Pezeşkiyan: İntikam hakkımız
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hamaney’e yönelik suikastı, “dünyadaki Müslümanlara karşı açık bir savaş” olarak tanımlayarak, İran’ın intikam alma hakkına sahip olduğunu söyledi.
Pezeşkiyan, Hamaney’in ölümünün ardından yayımladığı taziye mesajında, bu olayın İslam ümmetine yönelik bir saldırı olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı, “İran İslam Cumhuriyeti, bu cinayetlerin faillerine karşı misilleme yapılmasını gerekli görüyor.” dedi.
Avrupalı liderlerin tepkisi
Almanya, Fransa ve İngiltere’nin liderleri, Hamaney’in ölümünden önce Iran’a yönelik saldırıları eleştirerek, “İran’ın bölgeye yönelik eylemlerini kınıyoruz. İran, askeri saldırılarına son vermelidir.” şeklinde bir açıklama yaptılar.
Ayrıca, “Müzakerelerin yeniden başlatılması ve İran yönetiminin diplomatik bir çözüm arayışına geçmesini talep ediyoruz.” ifadesini de eklediler.
AB: Umut ve riskleri değerlendirdi
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Hamaney’in ölümüyle birlikte “İran halkı için yeni bir umut doğdu, fakat bu durum bölgedeki istikrarsızlık tehlikesini artırabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hamaney’in ölümü sonrası İran’ın geleceği hakkında belirsizlikler olduğunu, fakat halkın daha özgür bir gelecek için açık bir yol bulabileceğini vurguladı.
Putin’den sert bir açıklama
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hamaney’in öldürülmesini “uluslararası hukukun ihlal eden bir cinayet” olarak nitelendirerek bu duruma sert bir dille karşı çıktı.
Putin, Hamaney’in ölümü sonrası İran halkına ve hükümetine taziyelerini iletti.
Kanada ve Avustralya’nın tutumu
Kanada Başbakanı Mark Carney, İran’ın Orta Doğu’da ki karışıklığın kaynağı olduğunu belirtirken, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise Hamaney’in ölümü için yas tutulmayacağına dikkat çekti.
Senatör Sanders: Savaş çağrısı yaptı
Vermont Senatörü Bernie Sanders, Hamaney’in öldürülmesi konusunu, geçmişteki savaşların tekrar yaşanmaması için bir fırsat olarak değerlendirdi.
Pehlevi’nin tarihi yorumları
İran’ın eski şahlık ailesinin veliaht prensi Rıza Pehlevi, Hamaney’in ölümünü baskıcı rejimin sona erişi olarak değerlendirdi.
ABD’nin İranlı senatöründen tepki
Demokrat Partili Arizona Senatörü Yassamin Ansari, Hamaney’in ölümü için yas tutulmaması gerektiğini vurguladı.
Ancak, yalnızca bir liderin ortadan kaldırılmasının baskıcı bir rejimi sona erdirmeyeceğini belirtti.
Çin’in tepki ve talebi
Çin Dışişleri Bakanlığı, Hamaney’e yönelik saldırıyı İran’ın egemenliğine zarar veren ciddi bir durum olarak nitelendirdi ve askeri operasyonların derhal durdurulmasını talep etti.
(HA)
“`
